محمد بن على ظهيرى سمرقندى
48
سندباد نامه ( فارسى )
بىطمع با ورع . چهارم طبيب حاذق مشفق . پنجم منعم كريم رحيم . المنّة للّه كه هر پنج سعادت در اين اقليم « 1 » به فرّ « 2 » دولت پادشاه عادل ، حاصل است و موجود و مثال پادشاه ، مانند آتش است ، هر « 3 » كه به دو نزديكتر ، خطر سوختن او بيشتر و هركه دور تر « 4 » ، از مرافق و منافع او محرومتر . پس بيرون آمد و بفرمود تا خانهاى مكعّب مسطّح بنا كردند و سطوح آن « 5 » را به گچ و مهره مصقّل گردانيدند . بر « 6 » يك سطح ، صور بروج و كواكب ثوابت و سيّارات ، به تصوير و تشكيل ، نقش كرد و علامات درج و دقايق و ثوانى و ثوالث و روابع و خوامس و هبوط و و بال و اوج و شرف و ارتفاع و حضيض و اجتماع و استقبال و مقارنه و مطارحه و تثليث و تربيع و تسديس بنوشت و صورت و هيأت « 7 » هريكى « 8 » بنگاشت و بر ديگر سطح صور علل و اسامى ادويه و خواص و منافع ايشان و انواع امراض و صنوف مزاجات و مركّبات و غير آن ثبت گردانيد و بر ديگر سطح ، گونههاى معاملات دنياوى و معاشرات « 9 » و آداب و رياضات و طاعات و عبادات بنگاشت و « 10 » بر سطح ديگر انواع نغمات و اصناف اصوات و ايقاع نقرات و ازمنهء متفاوته و متناسبه و حركات متقاربه و متباعده و مراتب اوتار و مدارج و تراكيب اوزان و الحان نشان كرد و بر ديگر سطح اشكال هندسى چون مثلّثات و مربّعات و كثير الاضلاع « 11 » و مدوّر و مقوّس و منحنى و مستقيم بركشيد و بر سطح ديگر « 12 » ، تدبير رياست و ترتيب « 13 » سياست و قوانين عدل و قواعد انصاف و انتصاف بنوشت . پس شاهزاده را مدّت « 14 » شش ماه بر سبيل مواظبت ، مطالعت فرمود و شاهزاده در مقاسات آن ، رنجها كشيد « 15 » و مداومتها نمود و مشقّتها تحمّل كرد « 16 » . به قوّت بصر ، اشكال و صور مىديد و به حاسّهء سمع ، دقايق علوم و لطايف حكم مىشنيد تا در اين مدّت جمله
--> ( 1 ) . ازمير : اقليم كه ( 2 ) . ازمير : مقرّ ( 3 ) . ازمير : كه هركه ( 4 ) . آتش : از او دور تر ( تاشكند مطابق متن ) ( 5 ) . آتش : او ( 6 ) . آتش : و بر ( 7 ) . آتش : و صور و هيئات ( تاشكند مطابق متن ) ( 8 ) . ازمير : هركسى ( 9 ) . آتش : « با اخلاق » اضافه دارد ( 10 ) . آتش : دو عبارت جابجاست ( 11 ) . آتش : كثير اضلاع ( تاشكند مطابق متن ) ( 12 ) . ازمير : بر ديگرى ( 13 ) . ازمير : « ترتيب » ندارد ( 14 ) . آتش : در مدّت ( 15 ) . ازمير : مقاسات اين ، مشتقات بسيار تحمل كرد ( 16 ) . ازمير : رنجها كشيد